ΑΡΘΡΑ

Η αθλητική καρδιά ενός ποδηλάτη

Human Heart

Η εκτίµηση πως η καρδιά ενός αθλητή διαφέρει δοµικά και λειτουργικά από εκείνη του μέσου ενήλικα είχε διατυπωθεί ιατρικά από το 1899. Χρησιμοποιώντας µόνο τη φυσική εξέταση είχε αναγνωρισθεί η μεγέθυνση και διάταση της καρδιάς σε σκιέρ μεγάλων αποστάσεων (cross country skiers). 

Η διαπίστωση αυτή είχε αποδοθεί στην ανάγκη µεγαλύτερης παραγωγής έργου από την αθλητική καρδιά σε σχέση µε τη συνηθισμένη καρδιά. Στη σύγχρονη εποχή, µε τη χρήση εξειδικευµένων ιατρικών εξετάσεων, είναι πλέον σαφές πως η καρδιά εµφανίζει φυσιολογικές προσαρµογές στη συστηµατική άσκηση, οι οποίες γενικά συνοψίζονται στον όρο «αθλητική καρδιά». Οι καρδιακές µεταβολές εξαρτώνται από το φύλο, την ηλικία, το σωµατότυπο και την εθνική καταγωγή του αθλητή, όπως επίσης σχετίζονται µε τον τύπο και την ένταση της αθλητικής δραστηριότητας. Έτσι διακρίνουμε τα αθλήματα αντοχής (αερόβια ή δυναµική άσκηση) όπως οι δρόµοι μεγάλων αποστάσεων, η κολύµβηση και τα αθλήματα δύναµης (αναερόβια ή στατική άσκηση) όπως η άρση βαρών, οι ρίψεις και η πάλη. Στην προπόνηση αντοχής αυξάνεται η μέγιστη κατανάλωση οξυγόνου, η καρδιακή παροχή, ο όγκος κάθε καρδιακού παλµού και μειώνονται οι αγγειακές αντιστάσεις.

Στην προπόνηση δύναµης παρατηρείται ελάχιστη αύξηση της κατανάλωσης οξυγόνου και καρδιακής παροχής, ενώ προεξάρχει η αύξηση των αγγειακών αντιστάσεων. Βεβαίως τα περισσότερα αθλήµατα, χαρακτηρίζονται από µεικτούς συνδυασµούς στατικής και δυναµικής άσκησης. Για παράδειγµα το ποδόσφαιρο χαρακτηρίζεται ως µετρίως στατικό και συγχρόνως υψηλά δυναµικό άθληµα, ενώ η ποδηλασία επιβάλλει ταυτόχρονα υψηλής έντασης στατική και δυναµική άσκηση. Η αθλητική αναδιαµόρφωση του καρδιακού µυός αντικατοπτρίζει την προοδευτική προσαρµογή του στις ανάγκες προπόνησης του συγκεκριµένου αθλήµατος, όπως συµβαίνει άλλωστε και µε τους σκελετικούς µύες.

Η καρδιά ενός συστηµατικού ποδηλάτη συνήθως εµφανίζει αυξηµένες εσωτερικές διαστάσεις και µεγαλύτερο πάχος τοιχωµάτων µε αποτέλεσµα συνολικά να αυξάνεται η µυοκαρδιακή µάζα. Σε ηρεµία ο όγκος αίµατος που εξωθείται από την καρδιά στα αγγεία είναι μεγαλύτερος, γεγονός που επιτρέπει να εξυπηρετούνται οι σωµατικές ανάγκες µε λιγότερους παλµούς ανά λεπτό, εµφανίζεται δηλαδή φυσιολογική βραδυκαρδία. Οι µεταβολές αυτές κατά µέσο όρο είναι µεγαλύτερες από αυτές που συναντούµε σε αθλητές τένις ή καλαθοσφαίρισης. Τα χαρακτηριστικά της αθλητικής καρδιάς ενός ποδηλάτη αποτυπώνονται εύκολα µε βασικές εξετάσεις όπως το ηλεκτροκαρδιογράφηµα και το υπερηχογράφηµα καρδιάς.

bodygeometry2

 

Στην πλειοψηφία των περιπτώσεων οι παραπάνω εξετάσεις αποδίδουν µετρήσεις που κινούνται στα όρια των φυσιολογικών τιµών, επιβεβαιώνοντας την καλοήθη φύση των καρδιακών προσαρµογών. Σε ορισµένες όµως ακραίες περιπτώσεις είναι δυνατό να υπάρξει αλληλοεπικάλυψη των εκδηλώσεων της αθλητικής καρδιάς µε χαρακτηριστικά συγκεκριµένων καρδιακών παθήσεων. Για παράδειγµα, η µεγαλοκαρδία ενός αθλητή µπορεί να προσοµοιάζει µε διατατική µυοκαρδιοπάθεια, η αθλητική µυοκαρδιακή υπερτροφία µπορεί να συγχέεται µε την υπερτροφική µυοκαρδιοπάθεια, ενώ συχνές έκτακτες καρδιακές συστολές µπορεί να υποδηλώνουν την παρουσία επικίνδυνων αρρυθµιολογικών νόσων.

Σε αυτή την «γκρίζα ζώνη» όπως είναι αναµενόµενο δηµιουργούνται ανησυχίες αναφορικά µε την ασφαλή συνέχιση της άσκησης καθώς οι λίγες αλλά δραµατικές περιπτώσεις αιφνίδιου θανάτου σε αθλητές κατά κανόνα συµβαίνουν στο έδαφος προηγουµένως αδιάγνωστων καρδιοπαθειών. Επιβάλλεται συνεπώς η εκτενής εξέταση των αθλητών αυτών, µε σχολαστική ερµηνεία των αποτελεσµάτων στη βάση οδηγιών και συστάσεων από αναγνωρισµένες επιστηµονικές ενώσεις, όπως η Αµερικανική και η Ευρωπαϊκή Καρδιολογική Εταιρεία.

Με τον προληπτικό αποκλεισµό από ανταγωνιστικές αθλητικές δραστηριότητες ατόµων µε υποκείµενα καρδιακά νοσήµατα, εκτιµάται πως έχουν µειωθεί σηµαντικά τα κρούσµατα αιφνιδίων θανάτου σε χώρες µε οργανωµένο προαγωνιστικό έλεγχο, όπως η γειτονική Ιταλία.

Συµπερασµατικά, η καρδιά ενός συστηµατικού ερασιτέχνη ή επαγγελµατία ποδηλάτη υφίσταται φυσιολογικές προσαρµογές που αντικατοπτρίζουν το επίπεδο της εξάσκησής του και τα χαρακτηριστικά του αθλήµατός του. Σε λίγες ακραίες περιπτώσεις οι µεταβολές αυτές µπορεί να δηµιουργήσουν ερωτηµατικά σχετικά µε την ασφαλή συνέχιση της άσκησης. Η αναγνώριση των ατόµων που φέρουν κάποια αδιάγνωστη καρδιοπάθεια είναι σπουδαίας σηµασίας στην πρόληψη του αιφνιδίου θανατου αθλητών.

 

ΣΤΑΥΡΟΣ ΚΟΥΝΑΣ,

υπεύθυνος Καρδιολογικού Τμήματος

ΒΙΟΚΛΙΝΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ

5 Comments

  1. Δημήτρης says:

    Πόσο επικίνδυνο είναι να κάνεις εκτακτοδιαστολη όταν είσαι με 160 παλμούς ?

    • Cycle Ride says:

      Καλημέρα.

      Θα προσπαθήσουμε να μεταφέρουμε το ερώτημά σας στον κο Κούνα, προκειμένου να έχουμε μια τεκμηριωμένη απάντηση.
      Ευχαριστούμε

    • Πέτρος says:

      Φίλε Δημήτρη γεια σου.Αν κααι δεν είμαι ο πλέον αρμόδιος να σου απαντήσει θα σου πω ότι κάνω αγωνιστική ποδηλασία για πάνω από 20 χρόνια.Σε κάποια φάση πρόπερσυ είχα έκτακτες κολπικές και κοιλιακές συστολές πάνω από 30000την ημέρα.Οι καρδιολόγοι που πήγα (συνολικά 6)έβλεπαν μια πολύ δυνατή αθλητική καρδιά και οι 4 μου είπαν να συνεχίσω τις προπονήσεις ενώ οι 2 να συνεχίσω χαλαρά και να πάρω β αναστολείς (Lopressor).Oι έκτακτες ήταν τόσο ενοχλητικές που δεν μπορούσα ούτε να κοιμηθώ τα βράδια.Κράτησαν 2 ολοκληρους μήνες όπου έβγαινα μεν προπονήσεις και τις καταλάβαινα κανονικότατα και κυρίως στην αποκατάσταση (όταν έπεφταν οι παλμοί).Δεν πήρα ποτέ φάρμακα αλλά πήρα βιταμίνη Β ,μαγνήσιο και αύξησα τη λήψη πρωτείνης με φυσικό πάντα τρόπο.Αποτέλεσμα:Σε 3 μέρες είχαν εξαφανιστεί εντελώς.Στο ερώτημά σου λοιπόν από προσωπική πείρα σου απαντάω ότι δεν παθαίνεις απολύτως τ’ιποτα/Μάλιστα όταν μου έκαναν το τεστ κόπωσης γελάγανε όταν είχα έκτακτες

  2. kano podilato apo ta 40 mou xronia tora ime 49 de to metaniosa niotho olo zoi.to podilato mou didaxe polla.opos ena ke kiriotero.to podilato ine opos ti zoi mas opou iparxou anifores iparxou ke katifores ke me epimoni ke ipomoni ta katafernoume efxaristo poli ke gia to dikos sas minima

    • Cycle Ride says:

      Σοφά λόγια, να είστε πάντα καλά, και να ποδηλατείτε όσο μπορείτε.
      Ευχαριστούμε πολύ.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*